تبلیغات

k
[+]دانشنامه ی هوا و فضا - صورت های فلکی[+]
پرواز تا بینهایت

صورت های فلکی

1391/02/7 19:01

نویسنده : امیرحسین سجادی
ارسال شده در: فضا ،

مردمان باستان تصور می‌كردند كه می‌توانند خطوط اصلی چهره‌ها را در ستارگان آسمان شب پیدا كنند.   این چهره‌ها معمولاً شكل‌هایی از قهرمانان، اساطیر و خدایان افسانه‌ای، مخلوقات گوناگون و اجرامی بود‌ند كه به نظر آنها بر روی زمین اثر گذار ند. این مفهوم عامیانه صورت فلكی است.
اما در ستاره‌شناسی نوین، لغت صورت فلكی به بخشی از آسمان اطلاق می‌شود كه در مرحله‌ی اول اشكالی را تداعی می‌كند كه هزارها سال پیش برای اولین بار مورد توجه انسان‌های باستانی قرار گرفته است.
این مناطق بر روی كره‌ی سماوی، مانند استان‌ها یا كشورهای مختلف بر روی نقشه‌های زمینی هستند. در حال حاضر هر نقطه‌ای از آسمان بالای سر ما، حتماً متعلق به یك صورت فلكی است. حد فاصل بین صورت‌‌های فلكی در قالب خط مستقیم بوده

ولی شكل‌ها می‌توانند كاملاً غیرمتقارن و غیرهندسی باشند. به هر تقدیر هر صورت فلكی تعدادی از ستارگان آسمان را درون محدوده‌ی خود جای می‌دهد.
صورت فلكی برای ایجاد راحتی و تسهیل در شناخت اجرام و پیدا كردن بخش خاصی از آسمان مفید است. از دید ما، می‌توان تصور كرد كه تمام ستارگان درون محدوده یك صورت فلكی از نظر فیزیكی با هم در ارتباط هستند. از آنجا كه با چشم غیرمسلح نمی‌توان عمق فضا را تشخیص داد، لذا انسان همه‌ی ستارگان را در یك صفحه و ظاهراً در یك فاصله و بسیار نزدیك به هم می‌بیند. در حقیقت هر ستاره‌ای می‌تواند در فاصله‌ی زیادی نسبت به دیگری قرار گیرد كه این جدایی تا حد صدها و حتی هزارها سال نوری هم می‌رسد.
در بین تمدن‌های باستانی اولین فرهنگ‌هایی كه شروع به طبقه‌بندی آسمان برای نامگذاری نمودند عبارتند از بابلی‌ها، هندی‌ها، یونانی‌ها، رومی‌ها، چینی‌ها و میان قاره‌ی آمریكا. انسان‌های ساكن در نیمكره‌ی شمالی قادر بودند فقط ستارگان قابل دید در این نیمكره را شناسایی و طبقه‌بندی نمایند، زیرا ستارگان عرض‌های جنوبی و پایین‌تر از آن نقاط قابل رؤیت نبودند. در قرن دوم میلادی بطلمیوس ستاره‌شناس یونانی ـ‌مصری، توانست بیش از 1000 ستاره را در قالب 48 صورت فلكی در كتاب مجستی فهرست نماید. این صورت‌های فلكی كه یادمان دوران عتیق است، به نام صورت‌های فلكی باستانی نامیده می‌شوند.
از قرن 16 كه اروپایی‌ها به كشف مناطق جنوبی كره‌ی زمین پرداختند، فهرست ستارگان نیمكره‌ی جنوبی برای دنیای غرب شناخته شد. این صورت‌های فلكی جدید را به نام «صور فلكی نوین» می‌نامند.
معمولاً نامگذاری صورت‌های فلكی باستانی بر اساس شكل آنهاست. صورت‌های فلكی جبار و اسد ظاهراً به شكلی است كه آنها را نامیده‌اند. تعدادی از صورت‌های فلكی نوین را از روی بعضی از اختراعات، نظیر میكروسكوپ و تلسكوپ نامگذاری نموده‌اند. شكل‌ها (مثلاً خطوط واصل بین ستاره‌ها) در اصل اختیاری بوده و ممكن است روی نقشه‌های مختلف متفاوت باشند. بعضی از صورت‌های فلكی دارای بخش كوچكتری در درون منطقه‌ای وسیع است، مانند قسمت ملاقه یا آبگردان درون خرس بزرگ.
قبل از سال 1930 هر كسی هر قسمتی از آسمان را به طور دلخواه می‌توانست به هر اسمی بنامد و در نتیجه هیچ گونه مرز تعریف شده‌ای در اطراف صور فلكی وجود نداشت. لذا برای رفع شبهه و ایجاد یگانگی، ستاره‌شناسان جهان در سال 1930 تصمیم گرفتند كه نام‌های خاصی (به زبان لاتین) به همراه مرزی مشخص برای كلیه‌ی صورت‌های فلكی انتخاب كنند. این همان حدود و اسم‌هایی است كه امروزه در سطح جهانی پذیرفته شده است.


دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: 1391/02/11 20:18




وبلاگ نویسان قالب وبلاگ وبلاگ اسکین قالب میهن بلاگ